bvvtn

BỆNH WHITMORE

Đăng lúc: Thứ năm - 28/11/2019 15:47 - Người đăng bài viết: admin
BỆNH WHITMORE

BỆNH WHITMORE

Whitmore (hay còn gọi là bệnh melioidosis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do loài vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên
  1. Bệnh Whitmore là gì?
Whitmore (hay còn gọi là bệnh melioidosis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do loài vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên. Whitmore có bệnh cảnh lâm sàng rất đa dạng, tiến triển nhanh và có thể gây tử vong nhanh với tỷ lệ tử vong cao nếu bệnh nhân không được chẩn đoán đúng và điều trị kháng sinh phù hợp.
Ca nhiễm bệnh Whitmore đầu tiên được phát hiện tại Burma, Myanmar vào năm 1911 bởi nhà khoa học người Anh tên là Alfred Whitmore. Tại Việt Nam, năm 1925 ca nhiễm melioidosis đầu tiên được phát hiện tại viện Pasteus, Tp HCM - là nơi thứ 4 trên thế giới phát hiện ca nhiễm melioidosis. Tuy nhiên bệnh Whitmore là căn bệnh “bị bỏ quên” tại Việt Nam, gần đây nhờ chương trình “Thiết lập hệ thống mạng lưới Quốc gia về nghiên cứu chẩn đoán và điều trị bệnh Whitmore” của TS. Trịnh Thành Trung mà bệnh được phát hiện nhiều hơn và có nhiều ca được điều trị sớm và thành công.
  1. Tác nhân gây bệnh và đường lây truyền như thế nào?
Vi khuẩn Burkhoderia  pseudomallei – là một vi khuẩn gram âm, tồn tạii trong đất, nước bẩn hoặc sống kí sinh nội tế bào người và động vật.
Lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với nguồn đất, nước nhiễm bẩn. Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể người qua các vết xước da và niêm mạc. Ngoài ra một số nghiên cứu ghi nhận bệnh có thể lây truyền qua đường không khí (hít phải bụi, hạt nước có nhiễm khuẩn).
  1. Những đối tượng nào dễ mắc bệnh?
Bệnh Whitmore gặp ở mọi lứa tuổi và cả ở nam và nữ. Gặp nhiều ở đốii tượng làm nghề có tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên với đất, nước.
Các yếu tố nguy cơ của bệnh đã được ghi nhận trong rất nhiều nghiên cứu, 80% người bị bệnh Melioidosis có một hoặc nhiều các yếu tố nguy cơ, điều đó cân nhắc rằng Melioidosis có thể là một nhiễm trùng cơ hội.
Các yếu tố nguy cơ đối với bệnh Melioidosis gồm: đái tháo đường (ở 23-60% bệnh nhân), nghiện rượu (ở 12-39%), bệnh phổi mãn tính (ở 12-27%), bệnh thận mãn tính (ở 10-27%), thalassemia (ở 7%), điều trịvới glucocorticoid (< 5%) và ung thư (<5%).
  1. Biểu hiện của bệnh là gì?
Vi khuẩn B. pseudomallei khi vào cơ thể có sẽ thâm nhập vào các bộ phận của cơ thể, thường gặp là ở phổi. Bên cạnh đó là các cơ quan nội tạng như gan, thận, tim, tiêu hóa và ở cơ, da … gây bệnh cảnh đa dạng bao gồm sốt, với các kiểu như sốt cơn hoặc sốt kèm theo lạnh run, sốt kéo dài, suy hô hấp, loét da, viêm đường tiết niệu, viêm phổi, áp xe ở gan, lách, nhiễm trùng huyết, suy đa phủ tạng có thể dẫn đến tử vong.
Trong trường hợp bệnh tấn công tại vị trí mỏng yếu, thời gian điều trị đúng kháng sinh chậm trễ dẫn đến tình trạng các ổ áp xe vỡ gây thay đổi hình dạng bộ phận đó nên một số thông tin cho là “vi khuẩn ăn thịt người”. Điều này gây không ít hoang mang cho người dân, thực ra “vi khuẩn ăn thịt người” là biệt danh của Vibrio Vulnificus, làm hoại tử mô ở người.
  1. Chẩn đoán bệnh bằng cách nào?
Chẩn đoán ca bệnh dựa vào các yếu tố dịch tễ như tiếp xúc với đất, nước, bụi kèm các dấu hiệu lâm sàng và các biểu hiện trên Xquang phổi, CT/ MRI ổ bụng, CT não...
Chẩn đoán xác định khi có kết quả định danh vi khuẩn B.pseudomallei từ các mẫu bệnh phẩm. PCR được đưa vào chẩn đoán nhưng độ nhạy và độ đặc hiệu chưa cao.
  1. Điều trị bệnh như thế nào?
Bệnh có thể điều trị khỏi bằng kháng sinh đặc hiệu. Giai đoạn điều trị tấn công thường dùng kháng sinh đường tĩnh mạch, liều cao kéo dài liên tục ít nhất 2 tuần.
Sau giai đoạn này, bệnh nhân tiếp tục dùng kháng sinh đường uống duy trì khoảng từ 3 đến 6 tháng nữa. Những trường hợp nặng, điều trị duy trì có thể kéo dài đến 1 năm.
Ngoài kháng sinh, người bệnh cần phải được điều trị các biến chứng cũng như điều trị tốt bệnh có sẵn như đái tháo đường, bệnh gan mạn…
  1. Ca bệnh lâm sàng
Một trường hợp bệnh Whitmore được ghi nhận và điều trị Bệnh viện Vùng Tây Nguyên từ ngày 10/10/2019 đến ngày 28/10/2019, bệnh nhân H.M ( sinh năm 1951), làm nông, cư ngụ tại Hòa Phú- TP Buôn Ma Thuột- Đăk Lăk. Theo lời bệnh nhân kể, bệnh khởi phát 1 tuần trước ngày nhập viện với triệu chứng sốt kèm sưng đau vùng cổ chân phải. Khi nhập viện  được Khoa Chấn thương chỉnh hình được chẩn đoán: áp xe cổ chân phải. Với tiền sử bệnh đái tháo đường týp 2, lao phổi đang điều trị trên một cơ địa suy kiệt kèm với biểu hiện nhiễm trùng, sốt, bạch cầu tăng cao 22800/m3, tỉ lệ neutrophil 81,75%, bệnh nhân được chỉ định cấy mủ và định danh vi khuẩn. Kết quả cấy mủ cho thấy Burkholderia pseudomallei dương tính và bệnh nhân được chuyển Khoa Truyền Nhiễm điều trị.
Tại Khoa Truyền Nhiễm biểu hiện lâm sàng chính trên bệnh nhân gồm: sốt khoảng 38,5C, đau nhức mỏi toàn thân, áp xe vỡ mủ mắt cá chân phải, đại tiện lỏng không lẫn nhầy máu, ho có đờm, phổi không nghe rales. Được khoa Truyền nhiễm chẩn đoán: Whitmore/ đái tháo đường týp 2/ lao phổi đang điều trị/ suy kiệt. Và điều trị với các thuốc: Ceftazidin 4gam/ ngày, điều trị hỗ trợ ( dịch truyền, sinh tố), rửa vết thương.
Bệnh diễn tiến tốt, bệnh nhân ổn định xuất viện sau 18 ngày điều trị và tiếp tục điều trị ngoại trú theo đơn.
Bàn luận:
Đây là ca bệnh Whitmore được chẩn đoán xác định và điều trị tại Bệnh viện vùng Tây Nguyên với hội tụ các đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm và yếu tố nguy cơ.
  • Xảy ra trên cơ địa nguy cơ cao, bệnh mãn tính: đái tháo đường, lao, suy kiệt
  • Lâm sàng: biểu hiện đáp ứng viêm toàn thân, biểu hiện cơ quan hô hấp ( ho có đờm), biểu hiện cơ quan tiêu hóa ( đại tiện phân lỏng), biểu hiện mô mềm ( áp xe vỡ mủ cổ chân phải).
  • Xét nghiệm: bạch cầu 22800/m3, NEU 81,75%, cấy mủ Burkholderia pseudomallei dương tính.
Bệnh có bệnh cảnh ban đầu giống nhiều tác nhân nhân gây bệnh khác nên việc cấy bệnh phẩm và định danh là cần thiết.
Bệnh Whitmore hoàn toàn có khả năng điều trị được khi phát hiện sớm và điều trị đúng và đủ theo phác đồ.
  1. Khuyến cáo
Bệnh Whitmore vẫn chưa có vắc-xin phòng bệnh. Người dân cần chủ động phòng ngừa bằng cách
  • Hạn chế tiếp xúc với đất hoặc nước bùn, đặc biệt là những nơi bị ô nhiễm nặng.
  • Sử dụng giày, dép và găng tay, đồ bảo hộ lao động đối với những người thường xuyên việc ngoài trời, tiếp xúc với đất và nước bẩn, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao.
  • Khi có vết thương hở, vết loét hoặc vết bỏng cần tránh tiếp xúc với đất hoặc nước có khả năng bị ô nhiễm. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc thì sử dụng băng chống thấm và cần được rửa sạch đảm bảo vệ sinh.
  • Những người có bệnh mãn tính như tiểu đường, suy giảm miễm dịch cần được chăm sóc, bảo vệ các tổn thương để ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
  • Khi nghi ngờ nhiễm bệnh cần đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám phát hiện, xét nghiệm xác định nhiễm vi khuẩn B. pseudomallei  và điều trị kịp thời.
Đối với các bác sĩ, khi nghi ngờ bệnh nhân nhiễm Whitmore thì nên cho chỉ định cấy máu, mủ, đờm, nước tiểu… ngay. Khi phát hiện bệnh nên điều trị sớm, đúng và đủ theo phác đồ để giảm thiểu tỉ lệ tử vong cho bệnh nhân.

Tác giả bài viết: BS. PHẠM HỒNG LÂM, BS. NGUYỄN HOÀNG MAI UYÊN-KHOA TUYỀN NHIỄM
Đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Ý kiến bạn đọc

 
Điện thoại nóng
CỨU SỐNG BỆNH NHÂN BỊ BẮN VÀO ĐẦU
BỆNH WHITMORE
Chẩn Đoán Bệnh Parkinson năm 2019
THẾ NÀO LÀ RỐI LOẠN NHỊP CHẬM ???
CẬP NHẬT VỀ ĐIỀU TRỊ KAWASAKI
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN TIẾP NHẬN GIƯỜNG BỆNH TÀI TRỢ
Biến chứng cấp tăng đường huyết ở bệnh nhân ĐTĐ
CHỮA BỆNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP CỨU TRONG Y HỌC CỔ TRUYỀN
HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY
Gãy Jone một kiểu gãy hay gặp trên lâm sàng và quan điểm về điều trị
Bệnh Melioidosis (Whitmore)
Chảy máu mũi
ĐỘT QUỴ NÃO (STROKE) KHÔNG CHỈ LÀ CĂN BỆNH CỦA NGƯỜI CAO TUỔI
Thông báo mời thầu: Gói thầu thiết bi(bao gồm phần mềm, triển khai, đào tạo)
VIÊM GÂN ACHILLES
Tiêu chuẩn đánh giá Bệnh viện về CNTT theo TT54/2017/TT-BYT
Quy định kinh phí thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở 1
FUNDAMENTALS IN ONCOIMMUNOLOGY
DINH DƯỠNG VÀ TẬP LUYỆN TRONG THAI KỲ
CHƯƠNG TRÌNH PHẨU THUẬT ĐỤC THỂ THỦY TINH MIỄN PHÍ

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 20
  • Hôm nay: 5045
  • Tháng hiện tại: 65597
  • Tổng lượt truy cập: 7728596
Cuộc thi trắc nghiệm Tìm hiểu 90 năm lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam
Từ điển RHM
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang