bvvtn

DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ

Đăng lúc: Thứ tư - 25/12/2019 16:19 - Người đăng bài viết: admin
Dị vật đường thở là cụm từ dùng để chỉ các vật lạ rơi vào và mắc lại ở trong thanh, khí hay phế quản.
Dị vật đường thở là cụm từ dùng để chỉ các vật lạ rơi vào và mắc lại ở trong thanh, khí hay phế quản. Có 2 loại dị vật vô cơ và hữu cơ
- Dị vật đường thở là một cấp cứu trong tai mũi họng, gặp ở mọi lứa tuổi, gặp nhiều ở trẻ em từ 1 đến 3 tuổi (75%).

Nguồn: internet
1) Nguyên nhân
Có 2 nguyên nhân chính
- Do người bệnh: Bệnh nhân đang ăn hoặc ngậm dị vật trong miệng, do tác nhân nào đó làm bệnh nhân hít mạnh dị vật theo luồng không khí rơi vào đường thở
- Các tác nhân ( yếu tố thuận lợi): khóc, cười, bịt mũi ép trẻ ăn. Tranh nhau ăn. Vấp ngã.
- Do trẻ nhỏ phản xạ đóng mở thanh môn chưa hoàn chỉnh
- Bố mẹ cẩu thả trong việc ăn uống của trẻ
- Do tập quán ăn uống, hay tắm nước suối, uống nước suối gây dị vật sống vào đường thở.
- Do thầy thuốc: Nhổ răng gây rơi răng, mũi khoan răng rơi vào đường thở.
- Trong cấp cứu đặt ống nội khí quản đẩy dị vật rơi vào đường thở
- Cho uống thuốc không đúng quy cách
 
2. Chẩn đoán
2.1.Chẩn đoán xác định
2.1.1. Tiền sử bệnh:
Hỏi kỹ các dấu hiệu của hội chứng xâm nhập nhưng cần chú ý có khi có hội chứng xâm nhập nhưng dị vật lại được tống ra ngoài rồi hoặc ngược lại có dị vật nhưng không khai thác được hội chứng xâm nhập ( trẻ không ai trông nom cẩn thận hoặc khi xảy ra hóc không ai biết).
2.1.2. Hội chứng xâm nhập:
- Chìa khóa chẩn đoán dị vật đường thở. Hội chứng xâm nhập là phản xạ bảo vệ của đường thở, kết quả của 2 phản xạ cùng xảy ra: phản xạ co thắt thanh quản để không cho dị vật xuống và phản xạ ho để tống dị vật ra ngoài
- Lâm sàng: Ngạt thở, trợn mắt, tím tái, vật vã, bệnh nhân ho rũ rượi và dồn dập, cơn ho có thể kéo dài 5-10 phút
- Hậu quả: Bệnh nhân tử vong do tắc đường thở. Hoặc dị vật được tống ra ngoài và bệnh nhân dần trở lại bình thường. Hoặc dị vật còn lại trong đường thở, tùy theo vị trí dị vật mắc sẽ có các thể lâm sàng khác nhau.
2.1.3. Các hội chứng định khu
       Dị vật thanh quản:
        Với dị vật thanh quản, sau hội chứng xâm nhập sẽ xuất hiện hội chứng định khu tùy theo tính chất dị vật và vị trí mắc ở thanh quản:
- Ở tiền đình thanh quản như băng thanh thất, thanh thất Morgagni xuất hiện khàn tiếng, tăng dần. Khó thở tùy theo mức độ, xuất hiện đồng thời với khàn tiếng nếu dị vật to, che lấp một phần thanh môn hoặc chậm sau vài ngày do viêm, phù nề nếu dị vật nhỏ.
- Ở dưới thanh môn: khó thở có sớm do dị vật che lấp một phần thanh môn; do viêm, phù nề ( vùng này rất lỏng lẻo) làm khó thở tăng rõ.
- Ở thanh môn: nếu cắm, mắc ở thanh môn sẽ gây khó thở, khàn tiếng ngay, thường là rõ rệt ( tùy theo kích thước dị vật)
- Lưu ý: các hạt như hạt hồng xiêm, hạt na, viên thuốc có thể che lấp hoàn toàn thanh môn hoặc kẹt, gây co thắt thanh môn đưa tới ngạt thở, khó thở rõ rệt có thể tử vong ngay. Các vật nhỏ, trơn như gai tre, tăm có thể mắc ở thanh thất Morgagni, dưới thanh môn không gây ra các dấu hiệu rõ rệt, dễ bị bỏ qua.
       Dị vật khí quản:
- Hầu hết dị vật khí quản là di động, dễ gây biến chứng nguy hiểm do dị vật theo luồng khí lên xuống mắc lại ở hạ thanh môn làm bệnh nhân ngạt thở và tử vong
- Triệu chứng: ho, khó thở từng cơn sau đó lại bình thường. Nghe phổi: thường có ran rít cả 2 phế trường, điển hình sẽ nghe thấy tiếng lật phật cờ bay
       Dị vật phế quản
- Triệu chứng của dị vật di động: cơn ho rũ rượi, khó thở, nghe phổi có tiếng lật phật. Khi dị vật nằm ở phế quản ( thời kỳ im lặng) nghe thấy rì rào phế nang giảm hoặc có ran rít bên có dị vật
- Dị vật cố định: hay gây xẹp phổi,viêm phế quản phổi hoặc khí phế thũng
- Nếu dị vật không gây tắc nghẽn: bệnh nhân khó thở nhẹ hoặc không khó thở, chỉ có cơn ho kéo dài, khạc đờm đôi khi lẫn máu.
2.1.4. Hội chứng nhiễm trùng
- Phụ thuộc vào tính chất dị vật, tuổi, cơ địa
- Thường có sốt cao sau 24 giờ, đau ngực, khạc đờm đục
- Bạch cầu tăng cao, đa nhân trung tính tăng cao
- Tình trạng viêm phổi tái phát nhiều lần
2.1.5. X-quang – CT ngực:
- Dị vật cản quang thường dễ nhận biết
- Dị vật không cản quang: chỉ thấy hình ảnh gián tiếp như khí phế thũng, viêm phế quản phổi, xẹp phổi, áp xe phổi nếu dị vật bị bỏ quên
2.1.6. Soi thanh quản trực tiếp
Rất cần để có chẩn đoán xác định về vị trí, bản chất, hình thái của dị vật đồng thời lấy bỏ dị vật
2.2. Chẩn đoán phân biệt
Viêm thanh quản cấp: không có hội chứng xâm nhập, thường không đột ngột, xảy ra sau viêm mũi họng cấp. Trẻ thường có sốt trước, sau mới khàn tiếng, khó thở.
- Viêm thanh quản co rít:Xảy ra đột ngột, về đêm có khó thở kèm theo tiếng rít rõ nhưng không có cơn ho sặc sụa, tím tái. Sau mươi phút qua đi trẻ trở lại bình thường không có hội chứng định khu: khàn tiếng, khó thở.
3.  Các thể lâm sàng
Dị vật bỏ quên: bệnh nhân thường nằm ở các khoa hô hấp, lao vì các triệu chứng của phế quản phổi. Điều trị lâu ngày bệnh không giảm. Sau khi soi phế quản phát hiện ra dị vật
Dị vật sống vào đường thở: là thể đặc biệt ở việt nam, người bệnh đi tắm hoặc uống nước suối bị con đỉa sống chui vào khí phế quản
Biến chứng:
- Tử vong do ngạt thở cấp
- Viêm phế quản. Phế quản phế viêm
- Xẹp phổi áp xe phổi, tràn mủ màng phổi do áp xe vỡ vào màng phổi
- Tràn khí màng phổi, trung thất do dị vật sắc đâm thủng khí quản
- Giãn phế quản do dị vật bỏ quên lâu ngày
- Sẹo hẹp thanh quản
6) Điều trị
6.1. Cấp cứu ban đầu
- Là cấp cứu ngay sau khi người bệnh bị nạn mà trong tay người cấp cứu không có đầy đủ phương tiện
- Chỉ áp dụng trong trường hợp tối cấp vì không cấp cứu ngay người bệnh sẽ tử vong
- Đối với ngạt thở do chất lỏng( sữa, bột...): nhanh chóng khai thông đường thở, ngay lập tức nắm 2 cổ chân trẻ đưa lên cao, đầu hướng xuống dưới, tay kia vỗ mạnh lưng trẻ để làm trẻ khóc mạnh lên .
- Dị vật không phải chất lỏng:làm nghiệm pháp Hemlich
+ Với trẻ >1 tuổi thực hiện nghiệm pháp Hemlich ở tư thế nằm
+ Với trẻ lớn hoặc người lớn thực hiện nghiệm pháp Hemlich ở 3 tư thế đứng, ngồi hoặc nằm
+ Với trẻ < 1 tuổi nên thổi ngược lại ( giống hô hấp nhân tạo) vì chấn thương bụng có thể xảy ra khi làm Hemlich
* Hemlich tư thế nằm: đặt bệnh nhân nằm ngửa, đầu thấp, nghiêng sang 1 bên, 2 bàn tay người cứu nạn chồng lên nhau đè ngay vùng thượng vị, rồi ấn mạnh theo hướng đầu bệnh nhân, làm nhịp nhàng( ấn 4-5 cái 1 lần) để ép phổi với hi vọng không khí trong phổi được tống ra đồng thời đẩy cả dị vật ra ngoài thanh môn
* Hemlich ngồi hoặc đứng: người cứu nạn đứng sau lưng bệnh nhân, đưa tay ra trước qua hông đặt trước vùng thượng vị, 2 tay chồng lên nhau, cho lưng nạn nhân dựa vào ngực người cứu nạn, sau đó ép mạnh vùng thượng vị nạn nhân từng đợt.
- Nếu nghiệm pháp Hemlich 3 lần không thành công, lập tức hô hấp nhân tạo ngay với hi vọng đẩy dị vật xuống để đường thở phần nào được lưu thông
- Chọc kim qua màng nhẫn giáp hoặc mở khí quản cấp cứu 1 thì nếu các biện pháp trên không kết quả.
6.2. Cấp cứu chuyên khoa
- Hô hấp nhân tạo, mở khí quản cấp cứu nếu bệnh nhân ngạt thở
- Soi thanh khí phế quản gắp dị vật
- Nội soi phế quản gắp dị vật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất
- Kháng sinh, corticoid sau soi
Tác giả bài viết: BS. ĐINH XUÂN THƯỢNG-Khoa Tai Mũi Họng
Từ khóa:

dị vật, thanh khí

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
Số ĐT đặt lịch khám bệnh
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN, Địa chỉ: 184 Trần Quý Cáp- Phường Tự An- TP Buôn Ma Thuột- tỉnh Đắk Lắk, Điện thoại nóng: 0262. 3919009 - 0262. 3852654
Điện thoại phòng KHTH
Phục hồi chức năng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ
CẬP NHẬT MỚI BẢO VỆ THẦN KINH KHI SỬ DỤNG MAGNESIUM SULFATE TRONG THAI KỲ
KẾT NỐI YÊU THƯƠNG - PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 - KHÔNG ĐỂ AI BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU
Thông báo về việc lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản
CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ TRẠNG THÁI ĐỘNG KINH
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGƯỜI HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH LÂM SÀNG CHO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN MỚI
VIÊM HỌNG CẤP TÍNH
ĐIỀU TRỊ LIỆT MẶT NGOẠI BIÊN BẰNG PHƯƠNG PHÁP Y HỌC CỔ TRUYỀN
GÂY MÊ HỒI SỨC TRONG PHẪU THUẬT NIỆU KHOA
TRẠNG THÁI ĐỘNG KINH
Bạch hầu: Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả
Chín đối tượng dễ bị COVID -19 tấn công
PHÒNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CHUNG TAY HỖ TRỢ TUYẾN ĐẦU PHÒNG CHỐNG COVID-19
CẤP CỨU PHÙ PHỔI CẤP HUYẾT ĐỘNG
MỘT SỐ TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG BỆNH COVID-19
Chấn thương sọ não nặng do tai nạn lao động.
Thông báo mời thầu : Gói thầu Vật tư y tế, vi sinh, ký sinh trùng (đợt 2)
Thông báo số điện thoại đặt lịch khám bệnh
BẠCH HẦU VÀ THAI KỲ!!!

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 13
  • Khách viếng thăm: 12
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 10013
  • Tháng hiện tại: 256917
  • Tổng lượt truy cập: 10941161
Cổng dịch vụ công quốc gia
Từ điển RHM
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang