bvvtn

DAO ĐỘNG XUNG KÝ (Impulse Oscillometry)

Đăng lúc: Thứ tư - 18/09/2019 11:10 - Người đăng bài viết: admin
DAO ĐỘNG XUNG KÝ (Impulse Oscillometry)

DAO ĐỘNG XUNG KÝ (Impulse Oscillometry)

Dao động xung ký (Impulse Oscillometry – IOS) là phương pháp mới để thăm dò các đặc điểm cơ học của hệ hô hấp: sức cản đường dẫn khí, tính dãn nở,…

Hình 1: Hệ thống dao động xung cho thấy loa lớn (A), vạt màn hình (B), bộ chuyển đổi Y (C), pnuemochomatograph (D), mảnh miệng (E) và đối tượng đeo kẹp mũi và hỗ trợ má bằng tay (F)
Mở đầu

Dao động xung ký (Impulse Oscillometry – IOS) là phương pháp mới để thăm dò các đặc điểm cơ học của hệ hô hấp: sức cản đường dẫn khí, tính dãn nở,…
Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là đối tượng không cần gắng sức như hô hấp ký.
IOS đã được Hội Hô hấp Châu Âu (European Respiratory Society – ERS) xem là một phương pháp thăm dò chức năng hô hấp thường quy cho cả trẻ em và người lớn.
Năm 2006 Hội Lồng ngực Hoa Kỳ (American Thoracic Society – ATS) cùng với ERS đã viết hướng dẫn thăm dò chức năng hô hấp ở trẻ mẫu giáo trong đó có giới thiệu IOS.
IOS là một công cụ rất hữu ích trong việc đo lường các tính chất cơ học của phổi, giúp chẩn đoán và theo dõi tiến triển của bệnh. Nó rất dễ thực hiện ở trẻ em và người già. Độ biến thiên lặp lại cho tất cả các tham số IOS cao hơn FEV1 (~ 10% so với ~ 5%), nhưng được chấp nhận trong thực hành lâm sàng. Đáng chú ý, các tham số IOS có thể ít thay đổi hơn các thông số đo phế dung thường được đo khác như FEF50 (~ 20%). IOS có thể nhạy hơn so với đo phế dung trong việc phát hiện các bất thường đường thở. Nó cũng là một công cụ tốt hơn để dự đoán kiểm soát hen suyễn và các đợt trầm trọng. Do chẩn đoán COPD dựa trên các định nghĩa đo phế dung, nên rất khó để so sánh IOS. Tuy nhiên, vì IOS tốt hơn trong việc phát hiện bệnh đường thở nhỏ ở bệnh hen suyễn và phơi nhiễm sau môi trường ngay cả khi đo phế dung là bình thường, giả định rằng IOS nên nhạy cảm hơn trong việc xác định COPD sớm. Hạn chế chính là thiếu giá trị tham khảo và đánh giá sâu rộng về các tình trạng bệnh khác nhau. Tuy nhiên, đây không phải là những hạn chế của kỹ thuật và có thể được khắc phục một khi kỹ thuật được áp dụng rộng rãi và các nghiên cứu kỹ lưỡng hơn được thực hiện. Ở Ấn Độ, một hạn chế khác có thể là chi phí và thiếu tính di động. Một người cần phải có một phòng thí nghiệm chuyên dụng để thực hiện thử nghiệm và không thể sử dụng trong các nghiên cứu thực địa. Tuy nhiên, với giá trị này, nó bổ sung vào chẩn đoán lâm sàng và theo dõi tiên lượng, IOS có khả năng là một phần của kiểm tra phổi thông thường. Những tiến bộ công nghệ tiếp theo làm giảm yếu tố hình thức, làm cho nó không tốn kém và di động, cũng như các phương pháp phân tích mới để dễ chẩn đoán đang trên đường phát triển. Những phát triển như vậy sẽ làm cho IOS trở thành một sự thay thế khả thi cho phép đo phế dung trong thực hành lâm sàng thông thường. [2]
Lịch sử
 Impulse dao động (IOS) là một biến thể của kỹ thuật dao động cưỡng bức, được mô tả bởi Dubois AB và cộng sự đưa ra vào năm 1956 trên tạp chí Journal of Applied Physiology. Năm 1993 Jaeger cải tiến và đưa ra loại máy IOS hiện nay, cho phép đo thụ động của cơ học phổi. Trong phương pháp này, sóng âm được đặt chồng lên hơi thở thủy triều bình thường và các nhiễu loạn dòng chảy và áp suất do sóng bên ngoài sử dụng để tính toán các tham số mô tả khả năng chống lại luồng không khí và các thông số phản ứng chủ yếu liên quan đến việc lưu trữ và trả lại năng lượng hiệu quả phổi. Nó đòi hỏi sự hợp tác tối thiểu của bệnh nhân và có thể được thực hiện dễ dàng những đối tượng không thể thực hiện phép đo phế dung. Điều quan trọng, IOS có thể phân biệt tắc nghẽn đường thở nhỏ với tắc nghẽn đường thở lớn và nhạy cảm hơn so với phế dung cho bệnh đường thở ngoại biên. Nó đã được sử dụng để nghiên cứu các rối loạn hô hấp khác nhau, đặc biệt là hen suyễn và phù hợp để đo phản ứng giãn phế quản cũng như xét nghiệm giãn phế quản. Các thông số iOS dường như có thể nhận ra những thay đổi sớm ở functon phổi sao cho chúng vượt trội hơn so với đo phế dung trong dự đoán mất kiểm soát ở bệnh nhân hen và có thể xác định bệnh đường thở sớm ở người hút thuốc. Việc so sánh như vậy, đặc biệt đối với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, được thực hiện khó khăn bằng cách sử dụng rộng rãi các thông số đo phế dung làm tiêu chuẩn vàng chẩn đoán.
 
Chức năng hoạt động
Một máy tạo xung động với nhiều tần số (5-35Hz) phóng vào đường dẫn khí trong lúc đối tượng thở bình thuờng (thể tích lưu thông).
Sự tương tác với hệ hô hấp sẽ làm thay đổi tính chất các xung động. Các bộ phận chuyển đổi áp suất (pressure transducer) và chuyển đổi lưu lượng (flow transducer) sẽ ghi nhận và tính ra tổng trở Z (impedance) của hệ hô hấp.
Sử dụng các thuật toán, người ta tính được kháng lực đường dẫn khí R (resistance) – Một chỉ số khác là phản lực của đường dẫn khí (reactance – X) bao gồm tính dãn nở E (elastance) và tính trơ của hệ thống I (inertia) khi đo R và X.
Với các xung động có tần số khác, người ta có thể khảo sát các bất thường ở các vị trí của đường dẫn khí trung ương hay ngoại biên, trong hay ngoài lồng ngực
 
Lợi ích của dao động xung ký
Dao động xung ký đo trực tiếp sức cản đường dẫn khí, làm được test dãn hay kích thích phế quản, xác định vị trí tắc nghẽn như một hô hấp ký.
Ưu điểm của IOS so với hô hấp ký là IOS không cần gắng sức, hợp tác ở mức tối thiểu và thời gian đo ngắn.
Vì vậy IOS có thể đo được ở những bệnh nhân không thể làm hô hấp ký như:
– Trẻ từ 2 tuổi trở lên (hô hấp chỉ làm được ở trẻ > 5 tuổi)
– Bệnh nhân già yếu
– Bệnh nhân bị mềm đường dẫn khí
Ngoài ra, đã có rất nhiều nghiên cứu cho thấy rằng:
– IOS nhạy hơn hô hấp ký trong test dãn phế quản.
– Nhạy hơn FEV1 trong test kích thích phế quản bằng methacholine test.
– Nhạy hơn hô hấp ký trong việc đo lường sự thay đổi chức năng đường dẫn khí trong test vân động hay tăng thông khí tự ý.
 
Áp dụng lâm sàng
1. Hen suyễn
–  Trẻ em bị hen suyễn sẽ có sức cản R gia tăng, có đáp ứng với thuốc dãn phế quản và trị liệu. Điều này rất quan trọng cho trẻ từ 2 đến 5 tuổi, lứa tuổi chưa thể thực hiện hô hấp ký. Như vậy IOS sẽ giúp cho bác sĩ có chẩn đoán chắc chắn hơn và cha mẹ bé cũng yên tâm hơn. Đối với trẻ đang ổn định, trước tuổi đi học, IOS thực hiện được ở 80 đến 100% trẻ.
–  IOS cũng được áp dụng trong test kích thích đường dẫn khí với methacholine và histamine.
–  IOS cũng có thể phân biệt được trẻ suyễn khi cho chạy tự do.
–  Trong phòng cấp cứu IOS đo được ở khoảng 20% trẻ 3 tuồi và ở 80% trẻ 5 tuổi.
2. Viêm
Có mối liên quan giữa các chất đánh dấu sinh học của tình trạng viêm và tổng trở mô hô hấp đo bằng IOS.
3. Viêm tiểu phế quản
4. Bệnh phổi mạn tính ở trẻ sinh non
Cả hai trường hợp trên đều có bất thường trên IOS.

Tài liệu tham khảo
1.PGS.BS. Lê Thị Tuyết Lan, Đại học Y Dược TP. HCM: Dao động xung ký (Impulse Oscillometry)
2.Desiraju K, Agrawal A. Impulse oscillometry:The state-of-art for lung function testing. Lung India 2016;33:410-6.
Tác giả bài viết: Khoa Lão
Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 

Tin mới

Số ĐT đặt lịch khám bệnh
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN, Địa chỉ: 184 Trần Quý Cáp- Phường Tự An- TP Buôn Ma Thuột- tỉnh Đắk Lắk, Điện thoại nóng: 0262. 3919009 - 0262. 3852654
Điện thoại phòng KHTH
LÀM GÌ ĐỂ CÓ TRÁI TIM MẠNH KHỎE ?
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ XUẤT HUYẾT KHOANG DƯỚI NHỆN
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LÀ GÌ? BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TẠI VIỆT NAM
Phòng, chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN TẶNG QUÀ TẾT TRUNG THU CHO CÁC CHÁU THIẾU NHI TẠI BUÔN KẾT NGHĨA
Phục hồi chức năng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ
CẬP NHẬT MỚI BẢO VỆ THẦN KINH KHI SỬ DỤNG MAGNESIUM SULFATE TRONG THAI KỲ
KẾT NỐI YÊU THƯƠNG - PHÒNG CHỐNG DỊCH COVID-19 - KHÔNG ĐỂ AI BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU
Thông báo về việc lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản
CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ TRÍ TRẠNG THÁI ĐỘNG KINH
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGƯỜI HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH LÂM SÀNG CHO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN MỚI
VIÊM HỌNG CẤP TÍNH
ĐIỀU TRỊ LIỆT MẶT NGOẠI BIÊN BẰNG PHƯƠNG PHÁP Y HỌC CỔ TRUYỀN
GÂY MÊ HỒI SỨC TRONG PHẪU THUẬT NIỆU KHOA
TRẠNG THÁI ĐỘNG KINH
Bạch hầu: Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả
Chín đối tượng dễ bị COVID -19 tấn công
PHÒNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CHUNG TAY HỖ TRỢ TUYẾN ĐẦU PHÒNG CHỐNG COVID-19
CẤP CỨU PHÙ PHỔI CẤP HUYẾT ĐỘNG

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 83
  • Khách viếng thăm: 18
  • Máy chủ tìm kiếm: 65
  • Hôm nay: 5725
  • Tháng hiện tại: 5725
  • Tổng lượt truy cập: 10965347
Cổng dịch vụ công quốc gia
Từ điển RHM
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang