bvvtn

HEN PHẾ QUẢN VÀ BÉO PHÌ

Đăng lúc: Thứ năm - 16/04/2020 15:05 - Người đăng bài viết: admin
HEN PHẾ QUẢN VÀ BÉO PHÌ

HEN PHẾ QUẢN VÀ BÉO PHÌ

HEN PHẾ QUẢN VÀ BÉO PHÌ
1. Đại cương
Trong hội nghị Hô hấp Canada vào ngày 23-25 tháng 4 năm 2009 ở Toronto, đã đưa những yếu tố làm cho những người béo phì dễ bị hen phế quản. Nghiên cứu cũng khám phá tại sao những triệu chứng hen phế quản ở người béo phì thường khó kiểm soát và tại sao giảm cân không luôn luôn làm giảm những triệu chứng nầy.
Bác sĩ Louis-Phillip Boulet, giáo sư Nội khoa tại Đại học Laval ở thành phố Quebec, giải thích những hậu quả nầy là quan trọng vì béo phì và hen phế quản chỉ ảnh hưởng khoảng 10 đến 30% dân số.
Theo nghiên cứu của bác sĩ Boulet đồng ý với bác sĩ Shawn Aaron, phó giáo sư ở khoa Nội Đại học Ottawa, Ontario, dưới 1/3 dân số bị hen phế quản là ngưòi béo phì và  trên 1/4  trong số đó là người không béo phì đã được chẩn đán nhầm và hiện nay không bị hen phế quản.
2. Liên kết giữa béo phì và hen phế quản
Nhiều nghiên cứu chứng minh có những mối  liên quan mật thiết ở mức phân tử và vật lý giữa béo phì và hen phế quản.
Nhiều tác giả đã xem xét lại tài liệu và kết luận rằng tần suất của béo phì và hen phế quản gia tăng một cách có ý nghĩa và song song tại Mỹ. Những người tăng cân và béo phì chiếm 38% và 92% có nguy cơ phát triển hen phế quản cao hơn người có cân nặng bình thường.
Một cách đáng tiếc, gia tăng cân cũng làm gia tăng nguy cơ kiểm soát triệu chứng hen phế quản kém với thuốc. Cả fluticasone và kết hợp futicasone và salmeterol hầu như kiểm soát hen phế quản ít hiệu quả ở người có BMI > 40 hơn người ít nặng.
Nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển những triệu chứng của hen phế quản ở người béo phì. Gene, tiết thực, hormone, dị ứng, lối sống và thuốc tất cả đều có một vai trò.
Trong trường hợp của gene, sự đột biến đã được định vị ở vùng đặc hiệu của chromosome 5q, 6p, 11q 13 và 12q. Những vùng nầy chứa một hay nhiều gene đối với thụ thể liên quan đến hen phế quản và những rối loạn chuyển hóa liên kết với béo phì.Ví dụ gene của thụ thể beta2 adrenergic ở vùng 5q chromosome kiểm soát trương lực đường khí và tốc độ chuyển hóa. Sự đột biến ở gene nầy đã được xác định ở người bị hen phế quản và béo phì. Những đột biến gene liên quan khác là ở những vùng mã hóa đối với thụ thể glucocorticoid và đối với yếu tố tăng trưởng giống như insuline và những chất trung gian khác.
Những yếu tố tiết thực và môi trường cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển hen phế quản trong số người có tăng cân nhiều. Những yếu tố nầy bao gồm giảm cung cấp vitamin D, chất chống oxy hóa, và acid béo omega-3 và có thể tiếp xúc với ô nhiễm môi trường.
Những thay đổi về estrogen và progesterone liên quan với béo phì cũng có thể góp phần vào sự phát triển những triệu chứng hen phế quản. Những hiện tượng nầy có thể giải thích tại sao nữ giới bị béo phì phối hợp với hen phế quản nhiều hơn nam giới.
Thêm vào đó, người béo phì thường có bệnh kèm theo (ví dụ như bệnh trào ngược dạ dày thực quản, rối loạn hormon, cơ địa dị  ứng, và tăng huyết áp) góp phần vào sự phát triển hay làm xấu hơn hen phế quản.

3. Viêm đóng một vai trò then chốt
 Đầu mối của sự liên kết giữa béo phì và hen phế quản là viêm. CRP và fibrinogen, phối hợp chặt chẻ với viêm có nồng độ cao hơn ở người béo phì hơn người không béo phì. Có một sự tương quan chặt chẻ giữa số lượng bạch cầu ái toan trong đàm với vòng bụng.
Những bệnh nhân béo phì đã được chứng minh là có một quá trình viêm hệ thống, nhưng không hiểu tại sao điều đó dẫn đến viêm đường khí kinh điển được thấy ở hen phế quản. một đầu mối đó là ở người béo phì bị hen phế quản, bạch cầu ái toan hiện diện ít hơn, điều nầy cho thấy có một sự thay đổi trong phenotype viêm đường khí.
Một nửa số chất liên quan đến viêm bao gồm TNFα, IL-6, yếu tố tăng trưởng 1 giống như insuline, adiponectin, và estrogen. Một trong những thành phần của IL-6 sản xuất bởi những tế bào mở là leptin, và một sự gia tăng mức leptin có thể gây nên một sự mất quân bình giữa sản xuất của Th1 và Th2 cytokine. Sự mất quân bình nầy ảnh hưởng đến sự phát triển hen phế quản. Như vậy, leptin là một trong những chỉ điểm mạnh nhất cho cả hen phế quản lẫn béo phì. Những người béo phì cũng bị giảm mức adiponectin, sự không có adiponectin và tính chất kháng viêm của nó có thể đóng góp vào sự phát triển hen phế quản.
Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy rằng interferon α có thể là chất trung gian của sự liên kết giữa béo phì, leptin, adiponectin và hen phế quản.
Béo phì phối hợp với sự gia tăng stress oxy hóa hệ thống và đường khí, có thế do một sự phối hợp của mất quân bình adipokine, những bệnh kèm theo và giảm sự phòng thủ chống oxy hóa. Sự gia tăng stress oxy hóa đóng một vai trò quan trọng trong cơ chế sinh bệnh của bệnh mạch máu và gan nhiễm mở không do rượu, từ đó gây tổn thương phổi. Stress oxy hóa qua trung gian của béo phì có thể ảnh hưởng đến chức năng phổi bởi sự gia tăng viêm đường khí và giảm hiệu quả của corticosteroid hít, có thể trở nên rõ ràng khi tiếp xúc với yếu tố làm nặng lên hay trong những đợt bộc phát hen phế quản.
4. Béo phì làm giảm đáp ứng với thuốc điều trị hen phế quản
Nhiều nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân béo phì bị hen phế quản có thể không đáp ứng với corticosteroid.
Ngoài ra, những bệnh nhân hen phế quản có béo phì thường có những triệu chứng nặng hơn, và đáp ứng kém với thuốc. Tuy nhiên cơ chế của những liên kết nầy không rõ.
Trong nghiên cứu 2 nhóm bệnh nhân hen phế quản : một nhóm gầy với BMI < 25 và một nhóm tăng cân và béo phì với BMI > 25 cho thấy ở nhóm gầy, có một sự gia tăng nhẹ FEV1 (3,05 lít so với 2,91 lít) và có một sự gia tăng nhẹ tỉ số FEV1/FVC (83,5% so với 82,4%). Những bệnh nhân tăng cân và béo phì nầy cũng sử dụng thuốc hít liều cao hơn và thang điểm các câu hỏi để đánh giá chất lượng cao hơn.
5. Giảm cân làm giảm những triệu chứng hen phế quản và giảm sử dụng thuốc
Những thay đổi cơ học của hen phế quản liên quan với BMI và mở bụng. Người ta nhận thấy rằng hội chứng chuyển hóa liên kết với rối loạn chức năng phổi. Những thay đổi cơ học nầy có thể dẫn đến gia tăng thiếu oxy hệ thống, làm xấu hơn thiếu oxy tế bào mở, và góp phần vào viêm hệ thống, làm nặng lên những bệnh lý đã có sẳn.
Xử lý bằng tiết thực và phẩu thuật làm giảm cân có thể làm cải thiện mức độ trầm trọng và triệu chứng của hen phế quản.Ở người tăng cân và béo phì bị hen phế quản, giảm cân làm giảm có ý nghĩa những triệu chứng hen phế quản và làm giảm sử dụng thuốc và cải thiện lưu lượng khí.
 
Tài Liệu Tham Khảo
  1. Lê Văn Bàng (2013) “Hô hấp học” Nhà xuất bản Đại học Huế.tr 188-191.

Tác giả bài viết: BS Nguyễn Ngọc Hoàng -Khoa Lão
Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN, Địa chỉ: 184 Trần Quý Cáp- Phường Tự An- TP Buôn Ma Thuột- tỉnh Đắk Lắk, Điện thoại nóng: 0262. 3919009 - 0262. 3852654
Điện thoại phòng KHTH
CHIA SẺ YÊU THƯƠNG TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19
Thông báo mời thầu:Mua thuốc vị thuốc cổ truyền năm 2020 thuộc danh mục thuốc cấp cơ sở
Vai trò của đội ngũ điều dưỡng và nữ hộ sinh trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân
Lễ trao tặng Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng
KHÓ THỞ THANH QUẢN
THANH PHẾ BÀI ĐỘC THANG - BÀI THUỐC HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ BỆNH COVID-19
PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỔN THƯƠNG TUỶ SỐNG LƯNG - THẮT LƯNG
Gãy xương mắt cá chân
THÓI QUEN VÀ NGUY CƠ MẮC BỆNH ĐỘT QUỴ
NGỘ ĐỘC THUỐC TÊ- NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN KỶ NIỆM NGÀY QUỐC TẾ ĐIỀU DƯỠNG NĂM 2020
BỆNH PHỔI VÀ ĐÁNH GIÁ NỘI KHOA TRƯỚC PHẨU THUẬT
Phòng CTXH chung tay phòng chống dịch Covid-19
COVID 19 VÀ THAI KỲ
VIÊM NÃO
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP ĐIỀU TRỊ TINH HOÀN ẨN TRONG Ổ BỤNG BẰNG KỸ THUẬT NỘI SOI TẠI BIỆN VIỆN ĐA KHOA VŨNG TÂY NGUYÊN
DỊCH TRUYỀN TRONG GIAI ĐOẠN CHU PHẪU
Thông báo mời thầu: Gói thầu: Mua thuốc Gereric thuộc danh mục thuốc không trúng thầu cấp cơ sở năm 2019
HẠ CANXI MÁU
CÁC BIỂU HIỆN VÀ CHỈ ĐỊNH CỦA CT NGỰC TRONG COVID-19

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 99
  • Khách viếng thăm: 32
  • Máy chủ tìm kiếm: 67
  • Hôm nay: 2286
  • Tháng hiện tại: 40788
  • Tổng lượt truy cập: 9720418
Cổng dịch vụ công quốc gia
Từ điển RHM
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang