Trượt Đốt Sống Thắt Lưng

Đăng lúc: Thứ sáu - 07/04/2017 05:33 - Người đăng bài viết: admin
Trượt Đốt Sống Thắt Lưng

Trượt Đốt Sống Thắt Lưng

Trượt đốt sống là tình trạng đốt sống trên trượt ra trước hoặc ra sau so với đốt sống dưới. Tình trạng này khiến bệnh nhân đau thắt lưng, đi đứng khó khăn, và thường đau lan xuống một hoặc hai chân.
truot-dot-songtruot-dot-song-TL4
Trượt đốt sống thắt lưng gây các triệu chứng và hậu quả gì?
– Trước hết là gây đau thắt lưng, lúc đầu đau khi đi, đứng lâu, cúi ngửa cột sống. Dần dần sau đó bệnh nhân đau lan xuống mông, đùi, cẳng chân và bàn chân do thần kinh toạ bị chèn ép, đau tăng lên khi ho, hắc hơi. Đôi khi bệnh nhân cảm giác đau buốt, tê bì xuống chân. Thay đổi tư thế từ ngồi sang đứng lên rất khó khăn. Có khi bệnh nhân cảm nhận được sự trượt của đốt sống khi cúi, ngửa. Bệnh nhân càng hoạt động nhiều thì càng đau nhiều, nghỉ ngơi thì giảm đau.
– Sự thay đổi tư thế và dáng đi của bệnh nhân thường do co cứng cơ ở thắt lưng và sự căng cơ ở mặt trong đùi (cơ chân ngỗng), đi hơi khom lưng về phía trước, có thể kèm theo vẹo cột sống sang bên. Trường hợp nặng, bệnh nhân có dáng đi giống trẻ tập đi và khi xoay lưng thì khung chậu cũng xoay theo, bị teo cơ hai mông do thiếu vận động.
Về nguyên nhân sinh bệnh
Trượt đốt sống được phân thành 5 loại, đó là trượt do loạn sản, do khuyết eo đốt sống, do thoái hoá, do chấn thương và do bệnh lý.
- Trượt đốt sống do loạn sản thực sự là trượt bẩm sinh do sự dị dạng chỗ nối cùng cụt với hai mấu khớp bên nhỏ, thiểu năng. Hiếm gặp nhưng thường tiến triển nhanh và hay gây liệt vận động nặng. Điều trị khó do các thành phần phía sau và các mấu ngang kém phát triển, khó hàn xương sau-bên.
- Trượt đốt sống do khuyết eo là dạng thường gặp nhất. Trong trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống, có sự khiếm khuyết một phần khớp liên mấu sau. Nếu khuyết eo mà không trượt thì được gọi là tình trạng khuyết eo đơn thuần. Trượt có thể xảy ra do chấn thương lặp đi lặp lại nhiều lần, thường ở những vận động viên thường có những cử động ưỡn quá mức cột sống như vận động viên thể dục dụng cụ, cử tạ, bóng đá …
Có 5 mức độ trượt, dựa vào phim x quang:
Độ 1: trượt 0-25% thân đốt sống.
Độ 2: trượt 26-50% thân đốt sống.
Độ 3: trượt 51-75% thân đốt sống.
Độ 4: trượt 76-100% thân đốt sống.
Độ 5: trượt hoàn toàn, đốt trên hoàn toàn rơi khỏi bề mặt thân đốt dưới.
truot-dot-song-TL5
truot-dot-song-TL6
truot-dot-song-TL7
truot-dot-song-TL8
 
Trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống mức độ nhẹ khi trượt dưới 50% thân đốt sống, thường làm bệnh nhân đau thắt lưng và đau xuống chân. Mặt dù số người bị trượt đốt sống nhẹ do khuyết eo đốt sống có bằng chứng trên phim X quang có thể nhiều nhưng chỉ có một số ít người (10%) có triệu chứng đau và cần phải điều trị. Nghĩa là có một số lượng lớn người bị trượt đốt sống nhẹ không bị đau và không cần điều trị (mặc dù phát hiện có trượt đốt sống nhẹ trên phim x quang – có thể do tình cờ đi khám sức khoẻ).
Nguyên nhân gây đau ở người bệnh bị trượt đốt sống do khuyết eo, có nhiều giả thuyết. Giả thuyết đầu tiên là do sự mất vững của cột sống do sự trượt ra trước quá mức khi cúi người. Một giả thuyết khác là do sự căng quá mức vòng sợi của đĩa đệm dưới và sự hẹp lỗ liên hợp chỗ đốt sống bị trượt nên làm bệnh nhân bị đau. Đĩa đệm dưới vừa chịu lực xé vừa chịu lực nén ép do trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên giả thuyết này cũng không thể giải thích được vì sao một số người trượt đốt sống mức độ nhẹ do khuyết eo đốt sống thì bị đau trong khi nhiều người khác cũng trượt như thế nhưng lại không đau.
truot-dot-song-nang-L5S1
Trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống mức độ nặng và trượt đốt sống do loạn sản đốt sống là một dạng khác với trượt đốt sống mức độ nhẹ do khuyết eo đốt sống. Gọi là trượt nặng khi di lệch hơn 50% bề mặt thân đốt sống. Trượt nặng thường kèm theo gù vùng thắt lưng-cùng. Trượt nặng hiếm gặp hơn trượt nhẹ, trong các trường hợp trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống thì trượt nặng chỉ chiếm dưới 10% và thường gặp ở lứa tuổi thanh thiếu niên.
truot-dot-song-TL
truot-dot-song-TL3
Phần lớn trường hợp trượt đốt sống nặng đều gây đau, biến dạng cong cột sống và thay đổi dáng đi bệnh nhân.
- Trượt đốt sống do thoái hoá không liên quan gì đến sự khiếm khuyết ống thần kinh, chủ yếu trượt thân đốt sống ra trước, và gây hẹp trung tâm ống sống ngang chỗ trượt. Nó là một bệnh của người lớn tuổi do hậu quả của sự viêm và biến đổi của mấu khớp bên. Sự biến đổi các mấu khớp theo hướng mặt phẳng đứng dọc sẽ cho phép trượt đốt sống nhẹ ra trước. Trượt đốt sống do thoái hóa rất thường gặp, đa số không gây đau, nhưng có thể liệt hoặc đi cách hồi thần kinh nặng lên nếu có kèm theo hẹp ống sống. Nếu có triệu chứng đau, có thể đau thần kinh toạ hay không, đi cách hồi thần kinh (bệnh nhân đi bộ càng đi càng đau buốt và nặng hai chân, khi ngồi xuống, nghỉ ngơi hoặc cúi người ra trước thì giảm đau).
- Trượt đốt sống do chấn thương rất hiếm gặp và có thể kết hợp với gãy mấu khớp dưới hoặc các thành phần của khớp. Điều trị giống như các gãy cột sống khác.
- Trượt đốt sống do bệnh lý cũng rất hiếm gặp, có thể do tổn thương các thành phần phía sau của đốt sống do ung thư di căn hoặc các bệnh chuyển hoá của xương như bệnh Paget, lao cột sống, bướu đại bào.
Điều trị trượt đốt sống như thế nào?
Điều trị trượt đốt sống do khuyết eo đốt sống người ta còn tranh cãi về nguyên nhân gây ra triệu chứng, và được phân thành hai loại nhẹ và nặng để điều trị. Trượt đốt sống nhẹ gây đau thắt lưng và đau thần kinh toạ thường ở người lớn trẻ (90% người lớn và 10% tuổi thiếu niên). Trượt đốt sống nặng thường gây đau thắt lưng, đau thần kinh toạ, biến dạng cột sống, thay đổi dáng đi, hoặc đôi khi không gây triệu chứng.
Điều trị bảo tồn
Trượt đốt sống do khuyết eo có triệu chứng (đau) thường bắt đầu bằng điều trị bảo tồn như điều chỉnh các hoạt động hàng ngày, thuốc (giảm viêm, kết hợp giảm đau acetaminophen). Nếu đau nặng có thể dùng corticoid uống trong thời gian ngắn. Các biện pháp nắn chỉnh và vật lý trị liệu có thể giúp chỉnh sửa tư thế xấu như làm ưỡn cột sống, gập háng, kéo giãn cơ thắt lưng. Châm cứu cũng có thể có ích giúp giảm đau. Phần lớn bệnh nhân có biểu hiện căng cơ chân ngỗng kéo dài. Các biện pháp vật lý như nhiệt, kích thích điện, kéo giãn cột sống cũng giúp giảm co thắt cơ. Tiêm corticoid ngoài màng cứng có thể thực hiện khi đau thần kinh toạ nặng. Nẹp chỉnh hình (hình dưới) cũng có ích cho một số bệnh nhân và chỉ nên mang một thời gian ngắn tránh mất nhận cảm cơ thể.
 
cachsudung
Điều trị phẫu thuật
Trượt đốt sống nhẹ do khuyết eo
– Chỉ mổ khi được điều trị bảo tồn ít nhất 6 tuần và thường sau 6-12 tháng điều trị bảo tồn không giảm triệu chứng. Những bệnh nhân chỉ đau thắt lưng, điều trị bảo tồn hiệu quả hơn những bệnh nhân đau thắt lưng có kèm đau thần kinh toạ (đau lan xuống chân). Phương pháp mổ trong trường hợp này là hàn xương (thường đặt dụng cụ ốc chân cung) có hoặc không cần giải ép.
Trượt đốt sống nặng do khuyết eo
– Có nhiều phương pháp mổ để điều trị trong trường hợp này. Phẫu thuật nắn chỉnh trượt, đặt dụng cụ, hàn xương liên thân đốt lối sau cho kết quả tốt và được làm nhiều nhất hiện nay, tuy nhiên dụng cụ lại đắt tiền.
– Việc nắn chỉnh là cần thiết để sửa sự biến dạng tư thế xấu cho bệnh nhân. Cố định bằng dụng cụ và hàn xương giúp giữ sự vững chắc cho cột sống về sau. Song song với việc nắn chỉnh, hàn xương và cố định dụng cụ thì việc giải ép rễ thần kinh là cần thiết.
– Tuy nhiên, phẫu thuật này lại làm cứng, mất độ linh hoạt của cột sống. Do đó làm hạn chế một phần chức năng gập, duỗi, nghiêng, xoay của cột sống về sau, đồng thời cũng làm tăng gánh nặng vận động bù trừ của đốt sống kế cận nên dễ bị tổn thương khi người bệnh trở lại công việc nặng nhọc. Phẫu thuật này cũng có nguy cơ tai biến cho bệnh nhân như tổn thương rễ thần kinh, một số ít trường hợp bệnh nhân bị hội chứng chùm đuôi ngựa, đặc biệt nếu cố nắn cho thật hết các biến dạng. Đa số tổn thương đều được hồi phục, nhưng cũng có trường hợp không hồi phục. Các tai biến biến chứng khác cũng có thể gặp phải (rất hiếm xảy ra) như mất máu, nhiễm trùng vùng mổ, các tai biến do gây mê hồi sức, phản ứng có hại của thuốc …
Trượt đốt sống do thoái hóa cột sống
– Thường gặp ở bệnh nhân lớn tuổi nên hay kèm theo tình trạng loãng xương. Do đó, điều trị bảo tồn ngoài việc thay đổi lối sống, công việc, kiểm soát triệu chứng đau của bệnh nhân còn phải quan tâm đến đều trị loãng xương.
– Chỉ định mổ khi điều trị bảo tồn thất bại. Hàn xương và cố định bằng dụng cụ là phẫu thuật thường áp dụng. Tuy nhiên khó đạt được độ vững chắc do tình trạng loãng xương và nếu phẫu thuật viên thiếu kinh nghiệm.
truot-dot-song-TL10
Kết luận:
Trượt đốt sống nếu không gây triệu chứng gì hoặc chỉ thỉnh thoảng đau thắt lưng, không lan xuống chân và không ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày thì chỉ cần thay đổi lối sống, tránh tư thế xấu dễ tổn thương cột sống như cúi người khiêng nặng, xoay vặn cột sống quá mức, tránh làm việc nặng nhọc. Tập vận động các động tác làm tăng cường sức mạnh khối cơ thân. Khám định kỳ mỗi 6 tháng bởi bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi diễn tiến bệnh.
Trường hợp trượt đốt sống làm đau thắt lưng và đau thần kinh toạ liên tục cần phải được điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa để kiểm soát triệu chứng.
Chỉ định mổ giải ép rễ thần kinh, cố định bằng dụng cụ và hàn xương khi điều trị bảo tồn ít nhất 6 tuần trở lên thất bại, đau diễn tiến nặng hơn, biến dạng cột sống, liệt chân, teo cơ, bí tiểu.
Phẫu thuật chỉ cho kết quả tốt, tỉ lệ thành công cao khi làm đúng chỉ định và được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa. Luôn luôn có một tỉ lệ tai biến, biến chứng nhất định (mặc dù rất thấp và tùy thuộc trình độ, kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật cũng như tính chất phức tạp của cuộc mổ).
Tác giả bài viết: Bs Nguyễn Đức Minh Khoa VLTL-PHCN
Nguồn tin: suckhoedoisong.vn
Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
Điện thoại nóng
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP VIÊM MÀNG NÃO MỦ DO LIÊN CẦU LỢN (STREPTOCOCCUS SUIS)
Kết quả kiểm tra chất lượng bệnh viện 6 tháng đầu năm 2017
BÁO CÁO MỘT TRƯỜNG HỢP NHIỄM TRÙNG HẬU SẢN NẶNG DO SANH THƯỜNG TẠI NHÀ
VIÊM MÀNG NÃO TĂNG BẠCH CẦU ÁI TOAN
Nhân một trường hợp bệnh nhân mắc bệnh Whitmore (Melioidosis) tại khoa Nội Tổng Hợp
Bóc tách động mạch chủ
UNG THƯ THỰC QUẢN
GÂY MÊ TRÊN BỆNH NHÂN TIỂU ĐƯỜNG
Báo cáo trường hợp trẻ bỏ rơi
Thông báo kết quả kiểm tra vi sinh 6 tháng cuối năm 2016
LỊCH SỬ RA ĐỜI NGÀY RỬA TAY THẾ GIỚI 15/10 VÀ VAI TRÒ CỦA RỬA TAY THƯỜNG QUY TẠI BỆNH VIỆN
NHIỄM KHUẨN BỆNH VIỆN
ĐẠI HỘI CHI HỘI ĐIỀU DƯỠNG
BỔ SUNG CÁC YẾU TỐ VI LƯỢNG TRONG THAI KỲ
Khoa Răng Hàm Mặt sánh bước cùng Operation Smile Việt Nam tại Bệnh viện tỉnh Đăk Lăk
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP BỆNH NHÂN ĐƯỢC VÁ SỌ TỰ THÂN TRÁN 2 BÊN TẠI KHOA NGOẠI THẦN KINH
VẤN ĐỀ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ TĂNG SINH LÀNH TÍNH TUYẾN TIỀN LIỆT
Hướng dẫn điều trị tăng Kali máu cấp ở người trưởng thành 2016
HO GÀ –BỆNH DỄ LÂY LAN Ở TRẺ EM
GIỚI THIỆU VỀ CT SCANNER 64 SLICE SIEMENS DIFINITION AS TẠI BVĐK TỈNH ĐĂKLĂK

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 37
  • Hôm nay: 3802
  • Tháng hiện tại: 84516
  • Tổng lượt truy cập: 2878500
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang