bvvtn

VAI TRÒ CỦA VACCINE TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19

Đăng lúc: Thứ tư - 10/03/2021 15:16 - Người đăng bài viết: admin
VAI TRÒ CỦA VACCINE TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19

VAI TRÒ CỦA VACCINE TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19

VAI TRÒ CỦA VACCINE TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19
Đây là chủ đề mà ai cũng tò mò muốn biết trong chiến dịch tiêm chủng đang diễn ra rầm rộ trên khắp thế giới hiện nay. Mục tiêu của chiến dịch là thiết lập một cách đầy đủ khả năng miễn dịch cho cộng đồng. Nếu đạt được, ít nhất chúng ta cũng có thể kìm chế được đại dịch. Tuy nhiên, chúng ta sẽ không hoàn toàn xóa sổ COVID-19 khỏi thế giới này.
Về nguyên tắc, cho dù đại dịch diễn ra trong bao lâu thì cuối cùng nó cũng phải kết thúc. Nguyên nhân là, đến một ngày nào đó, miễn dịch cộng đồng cũng sẽ được thiết lập, dù nhờ vaccine hay do lây nhiễm tự nhiên. Mấu chốt của vấn đề là thời gian chờ đợi để đạt được trạng thái miễn dịch cộng đồng đó, hiệu quả của nó mạnh đến mức nào và cái giá nhân mạng phải trả.
Các biến số quyết định sự hình thành miễn dịch cộng đồng hiệu quả là: (1) hiệu quả của vaccine; (2) tuổi thọ của khả năng miễn dịch đó; và (3) khả năng xuất hiện các biến thể mới của virus.
Hiệu quả của vaccine
Đây là biến số quan trọng nhất, nhưng vẫn chưa được biết đến một cách đầy đủ. Nếu công nhận hệ số lây truyền cơ bản (R0) của COVID-19 là 5,7; thì mức độ miễn dịch cộng đồng cần phải đạt được là 80% [1].  
Dù được phát triển với một tốc độ nhanh chưa từng có, hiệu quả của các vaccine COVID-19 đã được phê duyệt hoặc đang thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 là khoảng 60%-95% [2], [3], [4], [5], [6], cao hơn một chút so với dự kiến. Để đạt được mục tiêu 80% dân số trong cộng đồng có khả năng miễn dịch thì nguồn cung vaccine phải kịp thời và chiến dịch tiêm chủng phải được hoàn thành nhanh có ý nghĩa rất quan trọng.
Nhưng nếu hiệu quả của vaccine trên thực tế thấp hơn so với trong các thử nghiệm lâm sàng trước đó, thì sẽ không thể đạt được khả năng miễn dịch cộng đồng như mong đợi. Đây là một viễn cảnh đáng buồn.
Tuổi thọ miễn dịch
Chúng ta không thể có được khả năng miễn dịch suốt đời đối với SARS-CoV-2 bằng các loại vaccine hiện đang sử dụng, vì vaccine mà chúng ta nhận được bây giờ không phải là vaccine làm từ virus sống giảm độc lực.
Do vậy, không thể hy vọng vào khả năng miễn dịch vĩnh viễn mà cần tập trung tìm hiểu khả năng miễn dịch đó có thể được duy trì trong bao lâu. Hiện tại, không ai biết điều rõ điều này một cách chắc chắn.
Khả năng miễn dịch đối với SARS-CoV-2 dường như không ngắn đến mức làm chúng ta lo lắng. Bất kể khả năng miễn dịch có được do lây nhiễm tự nhiên hay nhờ tiêm chủng, độ bền của kháng thể và trí nhớ miễn dịch chống lại SARS-CoV-2 của cơ thể sẽ duy trì trong vòng ít nhất 4-8 tháng [7], [8], [9]. Kết quả: miễn dịch đối với SARS-CoV-2 mặc dù không kéo dài suốt đời, nhưng có khả năng ngăn chặn đại dịch ở một mức độ nào đó.
Các biến thể của virus
Các biến thể của SARS-CoV-2 đang nổi lên như một chìa khóa quan trọng trong việc xác định liệu vaccine COVID-19 có thể thiết lập đủ khả năng miễn dịch trong cộng đồng hay không. Hiện tại, các biến thể mới vẫn tiếp tục xuất hiện. Trong đó, có những biến thể hiện đang gây lo lắng là: B.1.1.7 của Anh (VOC-202012/01); B.1.351 từ Nam Phi và biến thể Columbus Ohio. 
Các biến thể SARS-CoV-2 được phát hiện cho đến nay có tỷ lệ lây truyền cao hơn các phiên bản cũ, nhưng không có độc lực mạnh hơn. Dù vậy, chúng vẫn có thể gây ra rắc rối khi thoát khỏi sự kiểm soát miễn dịch do có các đột biến ở protein gai. May mắn là cho đến nay, các biến thể này vẫn chưa gây tác động nghiêm trọng đến hiệu quả của các loại vaccine COVID-19 hiện có [10]. Đa số ý kiến đều lạc quan rằng vaccine SARS-CoV-2 phù hợp với tất cả các biến thể đang lưu hành [11].
Tuy nhiên, khả năng xuất hiện các biến thể mới khác làm giảm hiệu quả của vaccine vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn. Cuối cùng, một ngày nào đó, có thể sẽ xuất hiện một biến thể trơ với tất cả vaccine hoặc kháng thể hiện có. Các biến thể Nam Phi đang củng cố sự lo lắng này. Theo một báo cáo, tác dụng của vaccine Moderna không bị ảnh hưởng bởi biến thể từ Anh, nhưng lại giảm hiệu quả đối với biến thể Nam Phi [12].
Ngay cả khi chương trình tiêm chủng giúp chấm dứt đại dịch một cách hiệu quả, cũng có thể xảy ra một tình huống nghịch lý là các biến thể kháng với vaccine được chọn lọc và sống sót. Nhưng chúng ta hiện đã có các nền tảng công nghệ sản xuất vaccine mới như vaccine dựa trên acid nucleic hoặc vectơ adenovirus, nên sẽ có thể nhanh chóng phát triển thêm các loại vaccine phù hợp để chống lại các biến thể mới nổi. Chỉ có điều, đại dịch sẽ kéo dài hơn chúng ta mong muốn.
Kết luận
Hiện có một số lo lắng về hiệu quả của vaccine và tương lai của đại dịch COVID-19. Nhưng chúng ta vẫn cần phải tiêm phòng. Mặc dù không thể nói tiêm chủng là giải pháp tốt nhất, nhưng trong hoàn cảnh hiện tại bạn nên thử bất cứ điều gì còn hơn là không làm gì cả. Và dựa trên những gì đã biết cho đến hiện nay, có thể nghĩ rằng, ở một mức độ nào đó, tiêm chủng có thể góp phần kiềm chế đại dịch.
Cuối cùng, chúng ta chỉ có thể kết thúc cuộc chiến khó chịu này một cách hoàn toàn khi phát minh ra các loại thuốc kháng virus hiệu quả, đặc hiệu với SARS-CoV-2. Hiện tại, một số loại thuốc tiềm năng đang được nghiên cứu.
Chúng ta vẫn phải chờ ngày chiến thắng, dù đó không phải là khúc khải hoàn tuyệt đối.
……………………………………
Tài liệu tham khảo
1. Sanche S, et al. High contagiousness and rapid spread of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2. Emerg Infect Dis 2020;26(7):1470-7.
2. Voysey M, et al. Safety and efficacy of the ChAdOx1 nCoV-19 vaccine (AZD1222) against SARS-CoV-2: an interim analysis of four randomised controlled trials in Brazil, South Africa, and the UK. Lancet 2021;397(10269):99-111.
3. Janssen publishes positive safety and efficacy data for single-dose COVID-19 vaccine. https://www.gov.uk/.../janssen-publishes-positive-safety.... Updated 2021.
4. Polack FP, et al. Safety and efficacy of the BNT162b2 mRNA Covid-19 vaccine. N Engl J Med 2020;383(27):2603-15.
5. Baden LR, et al. Efficacy and safety of the mRNA-1273 SARS-CoV-2 vaccine. N Engl J Med 2020;NEJMoa2035389.
6. Novavax publishes positive efficacy data for its COVID-19 vaccine. https://www.gov.uk/.../novavax-publishes-positive.... Updated 2020.
7. Widge AT, et al. Durability of responses after SARS-CoV-2 mRNA-1273 vaccination. N Engl J Med 2021;384(1):80-2.
8. L'Huillier AG, et al. Antibody persistence in the first six months following SARS-CoV-2 infection among hospital workers: a prospective longitudinal study. Clin Microbiol Infect. Forthcoming 2021.
9. Dan JM, et al. Immunological memory to SARS-CoV-2 assessed for up to 8 months after infection. Science. Forthcoming 2021.
10. Muik A, et al. Neutralization of SARS-CoV-2 lineage B.1.1.7 pseudovirus by BNT162b2 vaccine-elicited human sera. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2021.01.18.426984v1. Updated 2021.
11. Dearlove B, et al. A SARS-CoV-2 vaccine candidate would likely match all currently circulating variants. Proc Natl Acad Sci U S A 2020;117(38):23652-62.
12. Wu K, et al. mRNA-1273 vaccine induces neutralizing antibodies against spike mutants from global SARS-CoV-2 variants. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2021.01.25.427948v1. Updated 2021

Tác giả bài viết: BS CK2.VÕ MINH THÀNH - PGĐ BV
Từ khóa:

vai trò

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 

Tin mới

Số ĐT đặt lịch khám bệnh
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN, Địa chỉ: 184 Trần Quý Cáp- Phường Tự An- TP Buôn Ma Thuột- tỉnh Đắk Lắk, Điện thoại nóng: 0262. 3919009 - 0262. 3852654
Điện thoại phòng KHTH
BỆNH VIỆN ĐA KHOA VÙNG TÂY NGUYÊN TỔ CHỨC TẬP HUẤN CẬP NHẬT HƯỚNG DẪN PHÒNG, KIỂM SOÁT LÂY NHIỄM VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI NHIỄM HOẶC NGHI NHIỄM SARS-COV-2
CỨU SỐNG BỆNH NHÂN THỦNG TIM, XUYÊN THẤU PHỔI DO DAO ĐÂM
SỬ DỤNG DỊCH TRUYỀN TRONG SỐC NHIỄM TRÙNG
Thông báo mời thầu mời thầu Gói thầu: Mua thuốc Vị thuốc cổ truyền năm 2021 thuộc danh mục thuốc cấp cơ sở, Dự án: Mua thuốc phục vụ khám, chữa bệnh của Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên
Lịch họp thường niên 2021
CÁC ÁP XE QUANH HỌNG
VIÊM MÀNG NÃO MỦ
ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA THAI NGOÀI TỬ CUNG
BỆNH LUPUS BAN ĐỎ HỆ THỐNG (Systemic lupus erythematosus)
TẬP ĐỨNG THĂNG BẰNG TĨNH VÀ ĐỘNG
Bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026
DANH MỤC TÀI LIỆU VỀ BẦU CỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XV VÀ ĐẠI BIỂU HĐND CÁC CẤP NHIỆM KỲ 2021-2026
HẠN CHẾ SỬ DỤNG RƯỢU BIA ĐỂ BẢO VỆ SỨC KHỎE
VAI TRÒ CỦA VACCINE TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19
THEO DÕI BỆNH NHÂN Ở GIAI ĐOẠN HỒI TỈNH
CÁC LOẠI VACCINE NGỪA COVID-19 HIỆN NAY
UNG THƯ VÒM HỌNG – BẠN NÊN BIÉT
TÌM HIỂU VỀ VACCINE CORONA VIRUS
Triển vọng chấm dứt đại dịch COVID-19
VAI TRÒ CỦA DỊCH TRUYỀN ALBUMIN TRÊN BỆNH NHÂN HỒI SỨC

Bạn quan tâm gì về BV?

Chuyên môn

Dịch vụ y tế

Ứng dụng kỹ thuật KH

Các vấn đề trên

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 59
  • Khách viếng thăm: 58
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 15285
  • Tháng hiện tại: 125969
  • Tổng lượt truy cập: 13512133
Cổng dịch vụ công quốc gia
Từ điển RHM
Sở Y Tế Đắk Lắk
Bộ y tế
Cục phòng chống HIV/ADIS
Bệnh viện Việt Đức
Cục quản lý dược
Cục khám chữa bệnh
Về đầu trang